De schijncipres (Chamaecyparis) is een populaire conifeer in Nederlandse tuinen. Wintergroen, verkrijgbaar in allerlei vormen en kleuren, en vaak aangeprezen als onderhoudsarm.
Maar schijncipressen hebben ook nadelen die je van tevoren moet kennen. Zeker als je ze als haag wilt gebruiken of op een lastige standplaats wilt planten.
1. Bruine plekken die niet meer herstellen
Dit is het meest voorkomende probleem met schijncipressen, en ook het meest frustrerende.
Snoei je te ver terug in het oude, bruine hout, dan groeit de plant op die plek niet meer uit. De schijncipres heeft, net als de thuja, geen slapende knoppen in het oude hout. Snoeiwonden op die plekken blijven permanent kaal en bruin.
Het gevolg: één verkeerde snoeibeurt geeft blijvende kale plekken in de haag die nooit meer groen worden. Dat is iets wat veel tuiniers pas ontdekken nadat de schade al is gedaan.
2. Gevoelig voor bruinverkleuring door meerdere oorzaken
Schijncipressen kunnen om verschillende redenen bruin worden, en dat maakt het lastig om de oorzaak te achterhalen:
- Droogte: bij te weinig water kleuren de naaldtips eerst bruin, waarna de verkleuring zich verspreidt
- Vorstdroogte: in koude, zonnige winterdagen verdampen de naalden vocht terwijl de bevroren bodem geen water kan aanvoeren
- Schimmelziektes: zoals Phytophthora of taksterfte, waarbij de bruinkleuring zich van binnenuit naar de scheuttips verspreidt
- Te zure of te basische bodem: verstoort de opname van voedingsstoffen en geeft gele of doffe naalden
- Te ver snoeien: zoals hierboven beschreven
Die veelheid aan mogelijke oorzaken maakt diagnose lastig, en de verkeerde behandeling lost het probleem niet op.
3. Snelgroeiende soorten vragen veel snoeiwerk
Niet alle schijncipressen groeien even snel, maar populaire soorten zoals de Leyland cipres (een nauw verwante hybride) kunnen wel een meter per jaar groeien. Dat klinkt als een voordeel als je snel een hoge haag wilt, maar het heeft ook een keerzijde.
Een snelgroeiende schijncipreshaag moet meerdere keren per jaar worden gesnoeid om hem in vorm te houden. Doe je dat niet, dan groeit de haag al snel te hoog en te breed, en terugsnoeien tot de gewenste hoogte is dan niet meer mogelijk zonder in het kale hout te snijden.
4. Gevoelig voor droogte in het eerste jaar
Schijncipressen hebben in het eerste jaar na aanplant regelmatig water nodig om goed te wortelen. In droge zomers is dit een kwetsbare periode.
Wie vergeet te water geven of een lange vakantie pakt direct na aanplant, riskeert uitval. Eenmaal goed geworteld zijn de meeste soorten redelijk droogtetolerant, maar die eerste zomer is cruciaal.
5. Jonge planten hebben vorstbescherming nodig
Volwassen schijncipressen zijn redelijk winterhard, maar jonge exemplaren zijn kwetsbaarder. Koude oostenwinden en strenge vorst kunnen het groene blad beschadigen door vorstdroogte.
In de eerste twee winters is het verstandig om jonge schijncipressen in te pakken met jute of vliesdoek, of ze op een beschutte plek te plaatsen. Dat is extra werk dat veel mensen niet verwachten bij een plant die als winterhard wordt aangeprezen.
6. Weinig waarde voor de biodiversiteit
Net als de thuja draagt de schijncipres nauwelijks bij aan het tuinleven. Insecten vinden er weinig voedsel of nestgelegenheid. Vogels gebruiken de dichte structuur soms als schuilplaats, maar bessen of bloemen zijn er niet.
Voor wie een levendige tuin wil met veel insecten en vogels, is een schijncipreshaag geen slimme keuze.
Wanneer is een schijncipres dan wél een goede keuze?
De schijncipres past goed bij je als je:
- Op zoek bent naar een wintergroene privacy-afscheiding met een strakke uitstraling
- Een zonnige tot halfschaduwplek met goed doorlatende grond hebt
- Bereid bent om regelmatig te snoeien zonder in het oude hout te gaan
- Niet te ver teruggesnoeid hoeft te worden na de aanplant
Samengevat: de nadelen van schijncipressen
- Bruine plekken door verkeerd snoeien herstellen nooit meer
- Kan om meerdere redenen bruin worden, oorzaak is lastig te achterhalen
- Snelgroeiende soorten vragen veel en nauwkeurig snoeiwerk
- Gevoelig voor droogte in het eerste jaar na aanplant
- Jonge planten hebben vorstbescherming nodig
- Draagt nauwelijks bij aan de biodiversiteit in de tuin
Vergelijk je meerdere coniferen voor je haag? Lees dan ook ons artikel over de nadelen van een thujahaag en de nadelen van een taxushaag.
Bekijk ook ons overzicht van nadelen van populaire tuinplanten voor meer eerlijke plantvergelijkingen.